Predsjednica Evropske centralne banke (ECB) Christine Lagarde podnijela je ostavku i napustit će dužnost 7. februara 2027. godine, gotovo devet mjeseci prije isteka mandata, saopćeno je u četvrtak iz ECB-a.
„Predsjednica Evropske centralne banke Christine Lagarde 29. oktobra je obavijestila Upravno vijeće i predsjednika Evropskog vijeća Antónija Costu da će 7. februara 2027. godine napustiti svoju funkciju“, navedeno je u saopćenju.
Njen osmogodišnji mandat trebao je završiti krajem oktobra 2027. godine, ali su se posljednjih mjeseci intenzivirale spekulacije o prijevremenom odlasku.
ECB nije saopćio razloge ostavke niti je objavljeno ko će naslijediti Lagarde, koja je na čelo ove institucije došla u novembru 2019. godine, naslijedivši Marija Draghija.
Mogući odlazak na čelo Svjetskog ekonomskog foruma
Kao jedno od mogućih narednih odredišta Lagarde već se duže vrijeme spominje Svjetski ekonomski forum (WEF), organizacija poznata po godišnjim okupljanjima svjetskih političkih i poslovnih lidera u Davosu.
Reuters je sredinom oktobra, pozivajući se na četiri izvora bliska organizaciji, objavio da bi Lagarde već početkom novembra mogla biti izabrana za novu predsjedavajuću Svjetskog ekonomskog foruma.
Prema tim informacijama, upravni odbor WEF-a trebao bi održati sastanak 2. novembra, na kojem bi se moglo odlučivati o njenom imenovanju ili utvrditi datum glasanja.
Ipak, konačna odluka još nije donesena, a Lagarde nije zvanično potvrdila da će preuzeti tu funkciju.
Odlazak povezan i s izborima u Francuskoj
Vrijeme njenog odlaska ima i političku dimenziju.
Naime, prijevremena ostavka omogućava evropskim liderima da izaberu novog predsjednika ECB-a prije predsjedničkih izbora u Francuskoj, zakazanih za proljeće 2027. godine.
Time će i francuski predsjednik Emmanuel Macron, kojem mandat istječe naredne godine, imati priliku učestvovati u izboru njenog nasljednika.
Prema Reutersu, u evropskim političkim krugovima postoji zabrinutost da bi pregovori o imenovanju novog čelnika ECB-a mogli postati složeniji nakon francuskih izbora, posebno u slučaju pobjede krajnje desnice.
Lagarde, bivša francuska ministrica finansija, ranije je govorila o mogućnosti da na određeni način učestvuje u političkim procesima u svojoj zemlji, ali je naglasila da se ne namjerava kandidovati za predsjednicu Francuske.
Ko bi mogao naslijediti Lagarde?
Među glavnim kandidatima za novog predsjednika ECB-a spominju se bivši guverner centralne banke Nizozemske Klaas Knot i bivši guverner centralne banke Španije Pablo Hernández de Cos, koji trenutno obavlja funkciju generalnog direktora Banke za međunarodna poravnanja.
Njihova imena već mjesecima kruže u evropskim finansijskim i političkim krugovima, ali zvanične odluke o kandidaturama još nisu donesene.
Izbor novog predsjednika mogao bi biti dio šire kadrovske preraspodjele u vrhu ECB-a.
Naime, mandat glavnog ekonomiste ECB-a Philipa Lanea završava u maju 2027. godine, dok će članica Izvršnog odbora Isabel Schnabel krajem ove godine napustiti instituciju radi prelaska u Međunarodni monetarni fond.
To znači da će evropski lideri u relativno kratkom periodu morati postići dogovor o popunjavanju tri važne pozicije u rukovodstvu centralne banke.
Prema pravilima Evropske unije, predsjednika ECB-a imenuje Evropsko vijeće, nakon provođenja propisane procedure konsultacija.
ECB pred važnim odlukama o kamatama
Ostavka Lagarde dolazi u osjetljivom trenutku za evropsku ekonomiju.
ECB se suočava s ponovnim rastom inflacije, potaknutim visokim cijenama energenata, ali i sa sve izraženijim problemima javnog duga pojedinih članica eurozone.
Posebnu zabrinutost izaziva stanje francuskih javnih finansija, zbog kojeg su porasli troškovi zaduživanja te zemlje.
Evropska centralna banka u četvrtak bi trebala objaviti novu odluku o kamatnim stopama.
Prema očekivanjima analitičara koje prenosi Reuters, ECB bi mogao zadržati ključnu kamatnu stopu na 2,50 posto, nakon prethodnog povećanja u septembru.
Međutim, zbog inflatornih pritisaka, na finansijskim tržištima očekuju se nova povećanja kamata u narednim mjesecima.
Nakon objavljivanja odluke predviđena je redovna konferencija za novinare Christine Lagarde, na kojoj se očekuju i dodatna pitanja o njenom odlasku.
Lagarde je prije dolaska na čelo ECB-a bila direktorica Međunarodnog monetarnog fonda, a prethodno je obavljala dužnost ministrice finansija Francuske.
Njena ostavka označava početak nove borbe za jednu od najutjecajnijih ekonomskih funkcija u Evropi, u trenutku kada se eurozona suočava s rastućom ekonomskom i političkom neizvjesnošću.
